sulhi dölek


  ·   Sulhi Dlek (1948 - 2005)
  ·   Sulhi Dlek kim?
  ·   Romanlar
  ·   yk Kitaplar
  ·   Roman, yk ve Glmece Anlay
  ·   Deerlendirme ve Syleiler
  ·   ocuk Kitaplar
  ·   Kirpi Kabare
  ·   Ariv
  ·   English
ROMANLAR

KRACI

 

Sulhi Dlek?in ilk basm 1982 ylnda yaplan roman. 1983 Madaral Roman Armaan?n kazand. imdi, 5. basmyla Dnya Kitaplar'nda.

 

?Kirac?, 1987 ylnda sinemaya uyarland. Memduh n?n yapmclnda Orhan Aksoy?un ynettii filmin barolnde Kemal Sunal oynad.

 

?Kirac?, srekli geim sknts eken kk devlet memuru ve kendi halinde aile babas Kerim Kocaman?n, acmasz ve anlaysz ev sahipleri yznden bunalma girerek kendi evinin sahibi olma uruna lgnca bir giriimde bulunmasna kadar giden gln ve hznl servenini anlatr.

 

?Kirac? iin ne dediler?..

 

?Byk kentlerdeki kirac-ev sahibi ilikisini, genel erevede Trkiye?nin konut sorununu ileyen, deen bir roman. Bol tarnl eker tadnda. Glmece biemi ar basyor. Yazarn konu iin en dokunakl, en etkin yolu seerek parmak bastn sylemek yerinde olur.? ? Mehmet Seyda

 

?evresinde hzla gelien olaylar aknlkla izleyen Kerim Kocaman?, onunkinden aa kalmayan bir aknlkla izliyoruz? Aynaya bakar gibi!? ? Ergin Koparan

 

?(?) Yaama alayc biimde ama ayn zamanda buruk olarak bakldn gryoruz. Ev sahibi ? kirac ilikisi erevesinde oluan roman, edebiyatmzn insani dramnn baaryla aktarld bir kazancdr.? ? ner Yac

 

"Eer Dlek'in anlat dnyasn tanmlamak veya adlandrmak gerekiyorsa, 'kara mizah'n daha yerinde olaca dncesindeyim. Bunu da eletirel gerekilikle aklamak dorudur, kanmca!" - Feridun Anda

 

?Sulhi Dlek bu romannda, toplumumuzun gncel sorunlarndan birinin yan sra, gnmz insannn yaamndan kesitler sunuyor, kk mutluluklar sergileyip amazlar yantlyor. Yaln bir anlatm, ince bir alay ve artc bir son?? ? Nail Erdem

 

?Kirac?dan bir alnt:

 

"Kerim Kocaman?n davranlar ne zaman ?insanlk hali? abuk sabukluklar ap basbaya anormallik snrna dayand, kimse tam bilemez. Srekli gzlenen bir bitkinin bymesi gibi, mayalanmakta olan bir deliliin ilerleyiini de ayrmsamak kolay deil.

Kerim Kocaman?n aile evresi; sradan bi kaynana, ev ilerinden baka uzmanl olmayan bir e ve ?Tanr herkesinkini balasn- de ocuktan oluuyordu. Sorun biraz da buradan kaynaklanyordu kukusuz. Eer Kerim Kocaman?n aile evresinde bunlar yerine be alt tane deneyimli ruh doktoru bulunsayd, durum bylesine ktlemeden bir eyler yaplabilirdi belki.

nceleri kimse bir eyden kukulanmad. Szgelimi Kerim Kocaman kapnn zilini duyunca ?Evde yok deyin! Eve yok deyin!? diye bararak banyoya kaar olmutu. nemsemediler. nemsememeleri de doald bir bakma. nk o sralarda anari gnde ortalama on sekiz can almaya balamt. O gnlerde birok evde birok aile babas, kap alndnda byle barp banyoya saklanyordu gereksiz yere. Saklanmalar gerekip saklanmayanlar da vard. Gnde on sekiz kii kadar.

Kerim Kocaman, parasal konulara da fazla nem verir olmutu. Her dar gelirli nem vermek zorundadr parasal konulara. Ama Kerim Kocaman, her dar gelirliden biraz daha arya vardryordu bu ii. Fiyatn bilmedii nesnelere kesinlikle elini srmyordu. Ayrca elini srmek zorunda olmad nesnelerin fiyatlarn da renmek istiyordu. Otobste, hi tanmad birine damdan dercesine sorduu oluyordu:

?Kaa aldnz ayakkablar??

Karsndaki biraz yadrgamakla birlikte yant veriyordu genellikle. Ama konuma bununla bitmiyor, balam oluyordu. Kerim Kocaman, pantolon ya da gmlek gibi gzne ilien teki giyeceklerin fiyatlarn soruyordu. Derken atlet ve don gibi gzne ilimeyenlerin fiyatlarn bilmek istiyordu. Bunlarn ardndan da adamn ne i yaptn, ayda ka para kazandn, bu parayla nasl byle gzel giyinebildiini falan?

stedii yantlar aldktan sonra susuyordu. Ne var ki, otobsn teki yolcular arasnda bir grltdr ba gstermi oluyordu.

?Her ey ate pahas, canna yandmn!?

?u ayamdaki pantolonu be yldr giyiyorum tam. Yalanm varsa, otobsten inmek ksmet olmasn!?

?Pahals iyi olur dediler, hanma pahal bir maazadan pabu aldm. Bir hafta sonra ald alt. Geri gtrdm, almadlar. Beyler kalite deil, moda satarlarm! Birinin grtlana yaptm, elimden zor kurtardlar.?

Tartma, giyecek konusundan abucak yiyecek konusuna, oradan da genel olarak yaamn glklerine sryordu. Ortalk kztka otobsn orasndan burasndan ?Memleketi ne hale soktu beceriksiz herifler!? gibi yorumlar duyuluyordu. Bu noktada herkes uyuuyordu da, beceriksizlerin sosyal demokratlar m, yoksa iktidardaki sa liberaller mi olduu konusunda otobs ikiye blnveriyor, gerginlik iyice artyordu. nenlerin yerine yeni binenler katlyordu tartmaya. Svmeler ve yumruklamalar oluyordu kukusuz. Btn bunlar da Kerim Kocaman?n sinirlerini biraz daha bozuyordu.

Kerim Kocaman?n asl saplants konutlard. Boaz?a bakan lks katlar, ple bakan apartman daireleri, eski stanbul evleri, yeni stanbul evleri, adrlar, kooperatif evleri, sosyal konutlar, gecekondular, kaak yaplar, surlardaki oyuklar, siteler, bloklar, barakalar? Ksacas iinde insanlarn barnabilecei her eye derin bir ilgi duyuyordu. Gazetelerdeki kiralk ve satlk ev ilanlarn satr satr okuyordu. Arsa ve kredili konut sat ile ilgili duyurular zenle kesip dosyalyordu. Tanmaz mallar konusunda deme komisyonculardan daha ok bilgi edinmiti. Kentin her yanndaki arsa fiyatlarn, daire fiyatlarn ve kira dzeylerini gn gnne, amaz bir kesinlikle syleyebilirdi.

Aalk duygusuna benzeyen bir ey yerlemiti iine. Ald ayl, irili ufakl dairelerin kiralaryla karlatryor, ?Vay vay vay,? diye kendi kendine acnyordu. ?Ben, bunca yllk devlet memuru Kerim Kocaman!..? Bazen iinden sylyordu bunu, bazen herhangi bir yerde yksek sesle. ?Ben, bunca yllk devlet memuru Kerim Kocaman!..?

Hem konuk odas, hem de oturma odas olarak kullandklar odaya birdenbire salon demeye balamt.

?Hadi Sevim, annen seni salonda bekliyor.?

Ya da:

?aym salonda ieceim Perihan.?

?Salon?da eski bir bfe, ondan daha eski bir koltuk takm ve sarsak iskemlelerden baka pek bir ey yoktu. Ayrca ?salon?un perdeleri de, daha nce oturduklar evin ?salon? pencerelerine gre yaplm olduundan, enden kk geliyor, tam kavumuyordu. Bu yzden her iki pencerenin birer kanad paket kd yaptrlarak kapatlmt.

Kerim?in deliliinden ilk kukulanan, kaynanas Hayriye Hanm oldu. Bir akam ?Delirmi bu adam!? deyiverdi. Geri buna benzer yorumlar yllardr yapard ama; bu kez duygusallktan uzak, serinkanl ve nesnel bir gzlemini dile getiriyordu. Ne kzgnlk, ne alay vard sesinde. ?Ekmek kalmam,? der gibi gereki bir tonla konumutu.

?Delirmi bu adam!?

Sonra iler bsbtn ktleti. Bir gn??

 

(Dnya Kitaplar, Beinci Basm: Aralk 2003, s. 7-9)

 

            http://www.dunyakitaplari.com





    diğerleri:

·  Korugan
·  Ge Balayan Yarglama
·  Teslim Ol Kk
·  Truva Katr
·  Kirpi
·  Kk Gnahlar Soka