sulhi dölek


  ·   Sulhi Dlek (1948 - 2005)
  ·   Sulhi Dlek kim?
  ·   Romanlar
  ·   yk Kitaplar
  ·   Roman, yk ve Glmece Anlay
  ·   Deerlendirme ve Syleiler
  ·   ocuk Kitaplar
  ·   Kirpi Kabare
  ·   Ariv
  ·   English
ROMANLAR

TRUVA KATIRI

Sulhi Dlek'in ilk basm 1991 ylnda Varlk Yaynlar'nca yaplan roman. 2001 ylnda 'Koltuk Sevdas' adyla televizyona uyarland. Senaryosunu da Sulhi Dlek'in yazd ve televizyonlarmzdaki gerek anlamda ilk politik gldr niteliini tayan dizinin szlemesi, TRT tarafndan bir gereke gsterilmeksizin -ama belli ki siyasi basklar sonucu- on ikinci blmden sonra tek yanl olarak iptal edildi. Dizi daha sonra bir zel kanalda yaymlanmaya balad. Ne var ki bu kez de sponsor firmann "Hkmetle bamz derde girecek," kaygsyla desteini ekmesi yznden 'Koltuk Sevdas' maceras on alt blmde sona erdi.

'Truva Katr', devlet arknda yer alan drst ve akl banda kiilerin trl entrikalarla yoldan karlmas ya da saf d edilmesinin arpc yksn anlatr. Sinan Polat adl yksek brokratn ilikileri ekseninde gelien romann asl konusu, bir tr eytan geni sayabileceimiz politikac-brokrat-iadam sacayanda gelien, yer yer lgnca boyutlara varan kar ilikileridir.

'Truva Katr' iin ne dediler?

"Truva Katr, Sulhi Dlek'in yeni bir biim denedii roman. Pek tandk olaylarn ve pek yeni bir tarihin, bir brokrata yeniden anlatm. Bu tarih iinde brokrat deiiyor. Ve eskiden, devleti iten ykmak iin gdmlendirilmi brokratlar adlandrd gibi bir Truva At oluyor. Hayr, bir at deil, inatlyla bir katr, devletin Truva'sna sokulmu bir katr. Kulaklarn grmemek iin aynaya bakp tra olamayan, berberin grp herkese syleyeceinden korkup, berbere de gidemeyen bir katr Midas. Romanda yer yer masals bir anlatm var. Buna belki de Kafka benzeri demek daha doru. Bence romann en baarl blmleri bunlar. (?) Benzerlerine pek sk rastladmz eski brokrat, yeni politikac tipleri arkalarnda hep byle bir yk m braktlar? Eski gnlerini zleyen, eskiden drst ve yoksul olmay denemi insan glgelerini mi? (?) Olaylar tandk gelse de kahkahanz tutamyorsunuz." - Sennur Sezer

"Truva Katr, 'kendi gzlerine bakamayan' biriyle buluturur okuyan. Memurluk sicili tertemiz bir genel mdr yardmcsnn itiraflar ekseninderm brokrasinin kesitlerini okuruz romanda. 1980'li yllarda lkemizdeki arpk yenilemenin getirdii deer kayplarnn neler olduunu grrz. a atlama servenimizin nelerin pahasna yaandna ilikin, deerlerini koruyan insanlarn nasl batan karldklarna ilikin bin bir dmenin nasl uygulandn izleriz. Tm bunlar okurken kimi zaman kahkahalarla glmenin, kimi zaman yreimizin derinliklerine ileyen bir sznn nne geemeyiz. nce bir alayc ac glmece younlam olarak tek bir insan durumu gibi karmzdadr." - ner Yac

'Truva Katr'ndan bir alnt:

"in Seddi'ni greceim gn ne byk heyecanlarla beklemitim! Bu grkemli duar, ilk yaplndan iki bin yl sonra nihayet ele geirmeyi baarmtk. Burlar ve kuleler; Trk politikaclar, Trk brokratlar ve Trk iadamlarndan oluan kar konulmaz bir ordu tarafndan fethedilmiti.
Kalabaln arasndan bir aklk yakalayp fotoraf makinemi ayarladm. Deklanre basacam srada, ereveye eytann ta kendisinin girdiini grp ta kesildim.
Sreyya men, o sansarca glmsemesiyle el sallayp bana doru gelmeye balad.aknlmdan makineyi indirmeyi bile akl edemeden, surat btn kareyi doldurana kadar objektiften baktm ona.
"Naslsnz Sinan Beyciim?" dedi kibarca.
yi deildim. Bam dnyor, midem bulanyordu. Tansiyonum ykselmiti herhalde. Dnyann br ucuna gitsem bile bu adamdan kurtulamayacam dnyordum. Zaten gitmitim ve ite onu karmda bulmutum.
l eli gibi yanmda sallanan elimi tutup skt. "Sizi dayanma gcnz iin kutluyorum," dedi. "Ne etin bir ceviz olduunuzu daha ilk karlamamzda anlamtm ama, bu kadarn asla tahmin edemezdim." Sa elimi brakmadan, sol eliyle omuzumu okad. "Neyse? Artk her ey bitti. Rahatlayn. Kellenizi uurmaya hazrlanan bir Tang savasymm gibi bakmayn yle. Mcadelenize her zaman sayg duyacam. Yenik dtyseniz kyamet kopmad ya?"
Yenik dmek mi?.. Neler samalyordu?.. Derin bir uykudan uyanr gibi silkindim ve onu beklenmedik bir anda karmda bulmann aknln stmden attm. nat ve nefret, bazen ok salam bir kalkan olabiliyordu. "Bu szlerinize sadece glyorum," dedim. imden hi glmek gelmiyordu ama, o arpk ve alayc glmle gldm. "Yenik denin kim olduunu ikimiz de ok iyi biliyoruz."
cebinden ikin bir zarf kard. "Bu geziye snrl bir bteyle ktnz biliyordum," dedi. "Bu yzden, kitabm yaynlandnda size demeye sz verdiim miktarn bir blmn Amerikan dolar olarak yanma aldm." Zarf burnuma doru sallad. "Bunu avans olarak takdim etmeme izin verin," dedi.
Para ha?.. Ne kadar ekici ve iyi zamanlanm bir teklif olursa olsun, btn olup bitenlerden sonra beni parayla kandrabileceini nasl umuyordu? O anda "peki" demenin, o ana kadar gsterdiim onurlu direnci ve ektiim aclar unutup mcadelemin salaka bir ayak srmeden baka bir ey olmadn itiraf etmem anlamna geleceini ok iyi bildiimi kestiremiyor muydu? Hayr, hayr! Henz kendime saygm yitirmemitim. in Seddi'nin stnde rvet alan ilk Trk olmamaya kararlydm. Ama biraz daha stme gelirse, bir Trk' in Seddi'nden aa iten ilk Trk olabilirdim.
(?)
Bilmecenin birka paras daha yerine oturdu. Birlikte geirdiimiz o hznl akam boyunca Serap'n neden yle davrandn biliyordum artk. Kullanlmaktan dem vururken neyi kastettiini, "Ne olursa olsun bana kzma," derken nasl bir pimanln iinde olduunu ge de olsa anlamtm. O akam baka bir role brnmesi gerekiyordu aslnda. Karsndaki yal kz kztrp azgn bir boaya evirecek ve son anda krmz kapakl bir dosyay bayrak gibi sallayacakt. yle bir anda byle bir pazarl reddedebilir miydim acaba? Bilmiyordum, hi renemeyecektim; nk nedense oyununu oynamaktan vazgemiti Serap.
"Neler kardn tahmin bile edemezsin!" dedi Sreyya men. "steseydin senin olabilirdi. Hl da olabilir." Durup yzme bakt. "ster misin?" diye batan karrcasna sordu. "Seni ok mutlu edebilir."
Tanrm, ne bayaca yollara bavuruyordu! "Byk kozun bu muydu?" dedim. "Beni byle de satn alamazsn? Artk o hikye bitti."
"Bitmedi," dedi. "Fotoraflar her zaman ilgin hikyeler anlatr. Hele byle hikyelere merakl gazetelerin eline geerlerse? Dn: Evli barkl yal bal bir adam? stelik koskoca bir genel mdr?"
imdeki katr keyifle tepindi bir an. "Boversene!" dedim. "O fotorafla kime neyi kantlayabileceini sanyorsun? Hangi adayz? Kzn biriyle bir yerde yemek yediysem ne olmu?"
"Serap kz deil ki," dedi omuz silkerek.
Yirminci yzyln sonu yaklarken, in Seddi'nin tepesinde bekret konusunu tartyorduk! "Olmayabilir," diye karlk verdim. "Ama bunda benim bir suum yok. Aramzda bir ey gemedi. Benimle beraberken son derece masum davranyordu."
"Masum ha?" diyerek gld. "Herhalde eytann bile ondan renebilecei birka gnah vardr."
Kardan Babakan grdm. Yanndakilerle birlikte bizim bulunduumuz yere doru geliyordu.
"Tamam," dedim. "Bu konuyu kapatalm artk. ster masum bir kz, isterse gnahkr bir kadn olsun, bence fark etmez. Genel mdrlerin de kadn arkadalar olabilir."
"Anlamyorsun," dedi Sreyya men. "Serap kadn da deil!"
te gkyz o anda bir demir kapak gibi stme kapand.
Sreyya men saatine bakt. "ki dakika, on be saniye srd," dedi.
Yanmza gelen Babakan da bir eyler syledi ama, dinleyecek halde deildim.
Kendime geldiimde btn heyet yeleri tatlara binmek zere uzaklayordu. Bense, elimde ikin bir zarfla Byk in Seddi'nin stnde durmu; btn bunlarn sadece kt bir d olduu yolunda bir iaret bekleyerek Konfys'n lkesinin derinliklerine doru bakyordum."

(Varlk Yaynlar, 1991, s.153-157)



    diğerleri:

·  Korugan
·  Ge Balayan Yarglama
·  Kirac
·  Teslim Ol Kk
·  Kirpi
·  Kk Gnahlar Soka